Eenling worden in een
Schijn-Democratie


Is Voltaire een racist?
Wim Duzijn, 3 februari 1990

ďOptimism," said Cacambo, "What is that?"
"Alas!" replied Candide, "It is the obstinacy of maintaining
that everything is best when it is worst.Ē
Voltaire: citaat uit 'Candide of het optimisme'

"De zonde, deze vorm van menselijke zelfschennis par excellence, is uitgevonden om wetenschap, om cultuur, om elke verheffing van de mens onmogelijk te maken; de priester voert de heerschappij door de uitvinding van de zonde." Friedrich Nietzsche, in: De Antichrist

Zwolle 3 februari 1990

We realiseren het ons zelden, maar het is echt zo dat wij hier in het Westen het vrije individu verdedigen.
Even goed opletten dus: niet 'het volk', of 'de priester', of 'het boek', of 'de president'? Nee: het vrije individu...
De vijand van dat vrije individu is niet het communisme, of Saddam Hoessein, of Slobodan Milosevic, nee, de vijand van het vrije individu is het collectivisme, een begrip dat niet alleen de oude vijandbeelden omvat, maar ook die zaken, die wij in het Westen als gewoon en normaal zijn gaan ervaren, omdat nooit iemand ons heeft verteld dat die 'goede' zaken ook tot de individu-bedreigende wereld van het collectivisme behoren.

Collectivisme is het stellen van het belang van de gemeenschap boven dat van het individu.

Het is daarmee het tegenovergestelde van die vormen van individualisme die stellen dat voorkomen moet worden dat de persoonlijke ontwikkeling van de enkeling aan banden wordt gelegd.
Verschillende mates van collectivisme zijn te vinden in denkstromingen als het confucianisme en het marxisme en ook in religieus geÔnspireerde ideologieŽn. Al die stromingen ontkennen het bestaan van wat mystici 'de naar eenheid verlangende ziel' noemen, een wat zweverige terminologie die in moderne termen vertaald verwijst naar bewegingen die het begrip individu een geestelijke of spirituele meerwaarde willen geven, zoals het personalisme van Berdjajew in Rusland (een man die bewonderd wordt door Vladimir Putin, WD-2021) en het Amerikaanse personalisme van Borden Parker Bowne.
In het evangelieverhaal (zie foto) is Jezus de personalist die door de collectivistische, anti-Hellenistische clerus (het sanhedrin) ter dood veroordeeld wordt.
Volgens Kajafas, de hogepriester, was het beter dat er een mens voor het volk sterft dan dat het hele volk ten onder gaat. Het zal duidelijk zijn dat het begrip 'volk' hier niet verwijst naar een groep liberale, eigenzinnige vrijbuiters...

Het collectivisme is daarom bedreigend, omdat het de persoonlijke vrijheid van de enkeling aan banden wil leggen, hem op zo'n wijze wil beÔnvloeden dat hij geen eigen, persoonlijk geweten meer op kan bouwen.
In primitief liberale kringen denkt men er anders over. In die kringen wordt persoonlijke vrijheid niet gezien als het recht een eigen geweten op te bouwen, maar als het recht een eigen onderneming (bedrijf, staat, kerk, etc..) op te bouwen. We praten daar niet over het vrije individu, maar over de vrije ondernemer...: de priesterlijke ondernemer, de presidentiŽle ondernemer, de zakelijke ondernemer, kortom, al die mensen die volstrekt maling hebben aan zoiets abstracts als 'het persoonlijkheid scheppende geweten'.
Werken aan het geweten levert geen geld op en daarom zullen aan het geld gebonden liberalen er niet over peinzen hun steun te geven aan geestelijke bevrijders (of verlossers, zoals ze in spirituele kringen worden genoemd).
Het zal duidelijk zijn, dat dergelijke gewetenloze liberalen ook tot de wereld van het collectivisme behoren - omdat echt liberalisme nooit akkoord zal gaan met de dood van de naar weten of waarheid verlangende gewetensvolle mens.

Een echte liberaal verafschuwt al diegenen, die via slinkse machtsmanipulaties op vrijheid gerichte, democratische waarden ondergeschikt willen maken aan de belangen van een enkele groep (kerk, partij, proletariaat of ondernemerschap).
Vanuit liberaal gezichtspunt gezien moet je al die personen en staten die de groep boven de enkeling plaatsen anti-liberaal of anti-democratisch noemen.
Alle staten. Dus ook een collectivistische 'joodse staat'...

Omdat een 'joodse staat' een staat is van en voor joden, dus niet van en voor alle inwoners van die staat, daarom zou een mens ertoe kunnen besluiten zichzelf op grond van zuiver intellectuele overwegingen een 'jodenhater' (ander woord voor collectivistenhater) te noemen.
Dat is het onvervreemdbare recht dat hij als inwoner van een democratische rechtsstaat bezit, een recht, dat hij zich door niemand af hoeft te laten nemen, omdat 'haat', gezien als zelfbescherming, een wezenlijk deel behoort te zijn van de vrije mens.
Alleen door liefdeloosheid te haten (en collectivisme is een vorm van liefdeloosheid) kan een mens liefhebben en daarom moet hij zijn haat koesteren en verzorgen, zoals een dierenliefhebber zijn huisdier vertroetelt en verwent.
Haat maakt opstandig. Haat brengt in beweging. Met andere woorden: haat kan (aangenomen dat het niet om blinde, machinale, dus gewetenloze moralistenhaat gaat) in een democratische samenleving het meest kostbare bezit zijn van een mens.
Sterker nog, een democratische samenleving waarin geen haatgevoelens leven kan domweg geen democratische samenleving zijn, omdat de afwezigheid van haat wijst op verregaande onverschilligheid, afstomping en geestelijk verval, een houding die in feite veel negatiever is dan op gevoelens en emoties gebaseerd haatgedrag.

Het probleem is dat binnen het begrippenapparaat van de geestloze kleinburger haat gezien wordt als de tegenpool van de liefde. Wanneer je iemand haat is het onmogelijk hem of haar lief te hebben. De ander wordt een vijand die totaal vernietigd moet worden. Pas als de ander tot niets is gereduceerd kan het leven verdergaan.
Met gewetensvorming heeft dat alles niets te maken. Bij gewetensvorming hoort een filosofie van het Midden, een 'dialectische filosofie', dat wil zeggen een voortdurende kritische dialoog met andersdenkenden.
Daarom zal een gewetensvol mens zijn doel, het bereiken van een toestand van Liefde, alleen maar kunnen bereiken door op een niet kleinburgerlijke wijze alles wat liefdeloos is te haten.
Haat is een middel ter bereiking van een groter doel: de Liefde. Wanneer er niet op een liefdevolle wijze gehaat mag worden, dan zal er ook nooit een toestand van Liefde worden bereikt.
Het doel heiligt in dit specifieke geval het middel, een gevaarlijk middel, een middel dat binnen de wereld van de valse moralist (d.i. de vernietiger van de liefde) nooit op een eerlijke en openhartige wijze in het licht van het intellectuele bewustzijn werd geplaatst.
Het begrip haat wordt gehuld in het legergroen en legergrijs van de macht. Alleen wie macht bezit mag haten.
Een antiliberale overheid wil op het gebied van de haat een monopolie bezitten (middels een niet objectieve vorm van destructief moralisme), dat wil zeggen: op het gebied van de haat is een antiliberale maatschappij in feite een totalitaire staat.

Het totalitarisme (van welke kleur dan ook - een schijndemocratie mag niet worden uitgesloten) is in feite georganiseerde mensenhaat. De staat als politiek instrument wordt niet in dienst van de mens gesteld, nee, de staat is een verlengstuk geworden van een belangengroep en haar enige taak is het de burger te beheersen, te controleren en te manipuleren, in dienst van het eigen belang.
Omdat de burgers niet op een vrije manier met hun haatgevoelens kunnen omgaan, wordt haat geperverteerd en op zondebokken gericht - een dualistische denkwijze die in het Westen de communistenhaat opleverde ('de koude oorlog') en in het Oostblok de haat tegen het decadente kapitalisme.

Om te voorkomen dat normaal-menselijke haatgevoelens via primitieve manipulatieprocessen worden geperverteerd, moet er zorg voor worden gedragen dat de haat wordt bevrijd uit de klauwen van het moraal-dodende collectivisme.
Binnen een democratie zal men mensen derhalve moeten leren op een intelligente wijze om te gaan met zijn haat.
Op het ogenblik is het gewoonte haat gelijk te stellen aan militarisme. In het leger wordt een jongen een man, omdat hij op een militaristische wijze leert te haten. Haat wordt 'verheven' tot een primitief, op geestelijke onderdanigheid gericht principe.
In plaats van de mens intelligenter te maken wordt hij 'verdomd': dom gemaakt. Hij vecht niet voor persoonlijke idealen, nee, hij vecht omdat hij primair een vechtmachine is.
Wanneer een leger een puur defensieve taak heeft is het negatieve effect van een dergelijk verdommend gedrag veel minder groot. Het begrip defensie schept ruimte voor redelijke, gevoelige en verdraagzame mensen, mensen die in de eerste plaats de rechten van andere mensen willen verdedigen, zodat ze niet uitgroeien tot blinde vechtmachines. Heel simpel is dat.
Gevaarlijk wordt de situatie wanneer men overgaat tot agressief gedrag. Het leger is er niet om te beschermen, maar om mensen te onderwerpen, een situatie die zich voordoet in het Midden-Oosten, waar alle activiteiten van Westerse legers gericht zijn op het verdedigen van sadistische vormen van kolonialisme, pogingen dus om je wil op te leggen aan anderen, die niet het recht wordt gegund een gewetensvolle daad te stellen.
Wanneer hun geweten het agressieve optreden van het Westen 'slecht' noemt, dan is het Westen verplicht hen te straffen. Niet omdat wij Westerse waarden willen verdedigen, maar omdat wij agressors zijn, die verplicht zijn het geweten (en het daarbij behorende rechtsgevoel) in andere mensen te doden.

De op christelijk-joodse beginselen gebaseerde godsdiensten dragen de pretentie uit dat zij een mens willen leren liefhebben, een streven dat op zichzelf genomen zeer verstandig is. Een mens moet leren omgaan met zijn gevoelens van liefde, dat is een zaak van psychische zuiverheid en daar kan een zinnig mens weinig bezwaren tegen aanvoeren.
Je naaste liefhebben.., wie wil daar bezwaar tegen maken? Liefde is een gevoel dat menselijk is, net zo menselijk als het vermogen anderen te haten.
Haat is een emotie die we allemaal kennen. De een is een betere hater dan de ander en ook de manier waarop we onze haat uitbeelden en verwoorden toont grote verschillen aan tussen de mensen. Maar haten doen we allemaal, ook diegenen die ons leren lief te hebben.
Als, zo kan gesteld worden, haat zo'n grote rol in ons leven speelt, waarom leren christenen mensen dan niet hoe ze op een menselijke wijze hun haatgevoelens kunnen hanteren?
Friedrich Nietzsche wijst er in zijn filosofische werk voortdurend op dat de geschiedenis van het op het anti-Hellenistische jodendom geŽnte christendom een aaneenschakelijking is geweest van wraakacties, die allen gericht waren tegen het vrijheidsverlangen van het naar inzicht en bewustwording strevende individu.
Iedere poging van de 'vrije geest' om zich los te maken van de kudde stuitte op de valse, lafhartige tegenwerking van priesters (een ander woord voor moralisten), die het verlangen naar vrijheid wilden vernietigen, op grond van een onredelijk (niet objectief) waardensysteem, dat slechts een enkel doel heeft: De vrije geest tot zondaar uitroepen.
Waar de moraal de 'zonde' in het leven roept, daar wordt de afwijkende enkeling tot zondaar en zondebok gemaakt. Iedereen binnen de morele gemeenschap krijgt het recht die 'zondaar' met zijn onredelijke haatgevoelens te achtervolgen. De enkeling mag worden uitgestoten, uitgescholden, tegengewerkt en in extreme gevallen zelfs vernietigd, (de nazi's gebruiken het woord 'ausrotten', de Stalinist Fidel Castro gebruikt de uitdrukking 'van de aarde wegvagen'..).

Aan Luther en de anderen
(tekst van Jules de Corte)

Hoe kan de kerk nog blijven preken dat de wereld is verlost, Terwijl miljoenen levenslang het allernodigste ontberen, Terwijl er elke dag soldaten op de slagvelden creperen, Omdat de rijken als de dood zijn dat de vrede centen kost, En de regeerders niet geloven in gezag zonder geweren...

Hoe kan de kerk maar steeds herhalen dat wij allen zijn bevrijd, Terwijl van uur tot uur de vreselijkste gevaren ons bedreigen, Terwijl de noden en problemen in getal en omvang stijgen, En de vooruitgang steeds gebonden is aan geldelijk profijt, En zij die vragen om het recht zullen het vragend nooit verkrijgen..

Een videoclip van Frits Lambrechts is door de YouTube redactie ontoegankelijk gemaakt ("Deze video heeft een leeftijdsbeperking"). De clip zou niet geschikt zijn voor een onvolwassen publiek. Daarom is de originele versie van Jules de Corte hier geplaatst.

Een niet objectieve moralist - het kan niet vaak genoeg gezegd worden, omdat de kleinburgerlijke moraal een ziekte is die voortdurend de mens bedreigt - mag ongestraft een misdadiger zijn, omdat het morele begrip 'goed' losstaat van het morele begrip 'slecht'.
Wie 'goed' is kan onmogelijk 'slecht' zijn. Dat principe is de meest kenmerkende eigenschap van een niet objectieve moraal!
Nu het communisme als ideologisch systeem in elkaar is gestort stellen allerlei mensen zichzelf de vraag: waarom hebben we niet ingezien dat een stel misdadigers in de communistische landen de dienst uitmaakten?
In de Volkskrant (3-2-90) delen Frits Lambrechts en Henk Hoekstra de lezers mee dat ze geschokt de ontmaskering van de communistische regimes in Oost-Europa hebben meebeleefd.
"Wees zo eerlijk om toe te geven dat ze er in het Oosten een gigantische puinhoop van hebben gemaakt", zegt Frits Lambrechts, "en voel je desnoods beledigd. Beledigd dat ze jouw ideaal zo hebben vernield."
We zien hier duidelijk dat ideologie en idealisme twee geheel verschillende zaken zijn. Frits Lambrechts werd gedreven door een ideaal - zijn ideaal... Hij heeft in zijn prilste jeugd de harde kanten van het leven gezien en hij wilde oprecht een einde maken aan die mistoestanden waar hij als kind de dupe van werd.
Maar helaas: de idealist viel in handen van de ideoloog en dat betekende het einde van het ideaal, zonder dat hij dat in de gaten had, want het meest wezenlijke kenmerk van een ideologie is dat ze de mensen ziende blind maakt.

Adolf Hitler maakte in de jaren dertig op een cynische wijze gebruik van dat principe.
Door een nauwgezette bestudering van de machtsprincipes achter het socialisme bouwde hij zijn nationaal-socialistische partij op, gedreven door dat ene doel: het verwerven van de absolute macht over anderen.
De meeste mensen zagen in hem geen misdadiger, zoals ook wij in onze politieke leiders geen misdadigers willen zien (hoewel er mensen zijn die daar anders over denken - mensen waar we niet naar hoeven te luisteren, omdat zij geen macht bezitten).
De meeste mensen zijn diep in hun hart lui en naÔef, gemakzuchtige goedbloeden die niet kunnen geloven dat een ander in staat is hen op de meest sluwe en geraffineerde wijze te bedonderen.
'Wir haben es nicht gewusst", zeiden de Duitsers na de val van Hitler. En ook al maken schijnheilige moralisten die uitspraak belachelijk, ik geloof ze onvoorwaardelijk, zoals ik ook de communisten geloof, die stellen dat ze het niet hebben geweten. Zo zit ons leven nu eenmaal in elkaar.
Elk mens is in bepaalde opzichten blind. Daarom wil de kunstenaar, de echte kunstenaar, de mens losmaken van elke vorm van verblinding. Een mens moet zich realiseren dat hij een groot deel van de werkelijkheid niet ziet en vanuit dat besef dient te vraag op te rijzen:
Waarom ben ik zo blind geweest?
Die vraag is een algemeen-menselijke vraag, waarmee elk denkend wezen in zijn leven te maken krijgt.
Het feit dat communisten en socialisten momenteel die 'denkersvraag' stellen moet gezien worden als een positieve ontwikkeling. Met mensen die na gaan denken over zichzelf kan gepraat worden. Waar mensen weigeren na te denken, waar zij zichzelf kritiekloos onderwerpen aan de dodende geestelijke terreur van een vals-moralistisch systeem, daar is geen gesprek meer mogelijk. Binnen een dergelijke wereld heerst de Wet van de Blinde, Dierlijke Haat, een haat die op een botte, uiterst onredelijke wijze de niet-blinde haatgevoelens van de denkende mens veroordeelt.

Binnen een democratische rechtsstaat mag de blinde haat het politieke en culturele leven niet beheersen. Dat is de essentie van dit betoog. Daarom moet je op het ogenblik - in een tijdperk waarin het ideologische denken tot geestelijke verblinding leidt - het collectivistische (aan zinloze idolen gekoppelde) jodendom haten, omdat aan de ideologie gebonden joden het vrijheidsontkennende principe van de blinde haat verdedigen.
Dat is een gevaarlijke zaak, vooral ook omdat mensen die het etiket 'jood' dragen niet in staat zijn te breken met een denksysteem waartoe ze via hun geboorte veroordeeld zijn.

Wie katholiek of socialistisch is opgevoed kan er op een bepaald moment toe komen om te breken met zijn geloof. Op dat moment kan hij op zoek gaan naar een gemeenschap die plaats biedt aan mensen die een eigen geweten op willen bouwen, een geestelijke omgeving waar de begrippen 'goed' en 'slecht' met elkaar verbonden kunnen worden, een amorele gemeenschap derhalve, waar mensen niet bestraft worden wanneer zij hun haatgevoelens naar buiten brengen.
Binnen een amorele gemeenschap is het mogelijk regels te ontwerpen, die de haat begrenzen. Wanneer je de haat ontkent valt er niets te begrenzen.
Een 'goed' mens zal nooit leren zichzelf te beheersen, omdat hij niet 'slecht' is. Wat valt er beheersen, zal zo'n mens zeggen? Ik geloof in een aantal heilige beginselen en iedereen die dat geloof belachelijk maakt is 'slecht'.

Binnen een Zionistisch-orthodoxe wereld mogen mensen zichzelf niet losmaken van hun afkomst. Eens een jood altijd een jood. Wie geen jood wil zijn wordt 'een zichzelf hatende jood' genoemd...
Een merkwaardige zaak, waar ik - als onafhankelijk denker - nooit mee akkoord zou gaan. Wanneer ik jood zou zijn, dan zou ik aan mijn opvoeders de vraag stellen: "Wie geeft jullie het recht mij in te lijven in jullie gelijkschakelende denksysteem?"
Dat recht hebben ze namelijk niet in een anti-collectivistische wereld die het vrije individu verdedigt.
Ook een jood heeft recht op een eigen mening en hij hoeft niet mee te doen aan het vreemde spel dat ideologen momenteel opvoeren, alleen maar om een volstrekt irrationeel werkelijkheidsbeeld in stand te kunnen houden.


'Opland was het geweten van links en de gesel van rechts.' Martin van Amerongen

Wie als vrij, onafhankelijk staatsburger naar de staat IsraŽl kijkt zal moeten toegeven dat de mensen die daar wonen doodgewone mensen zijn, met alle gebreken die doodgewone mensen bezitten.
Joden blijken intelligent te kunnen zijn, maar ook doodgewone oplichters. Sommigen zijn ordinaire, leugenachtige, extreem-rechtse politici, en een zeer groot aantal joden loopt in zwarte kleren rond en werpt op Staphorster wijze stenen naar homosexuelen en andere satanische buitenbeentjes...
Een jood blijkt niet de heilige, moreel verheven mens te zijn die hij volgens het joodse leerboek behoort te zijn.
De staat IsraŽl brengt mensen in feite de geestelijke verlossing die ze nodig hebben: IsraŽl heeft bewezen dat joden niet heilig zijn, zodat de waarheid elders gezocht moet worden.

Joodse fundamentalisten willen joodse kinderen wijsmaken dat joden bijzondere mensen zijn: 'het heilige land', 'het uitverkoren volk', een voorbeeld voor de wereld..., etc...
Maar vrije, onafhankelijke geesten zeggen: Kijk naar de rechts-nationalistische gifpadden Jabotinski, Begin, Sjamir en Sharon. Wil je zulke fascisten zien als je 'morele voorbeeld'?
Wie joden haat, zeggen de schijnheilige leermeesters, is een heel slecht mens, ja, erger nog: hij is een 'antisemiet'!
Dat schijnt het ergste te zijn wat een mens kan overkomen heden ten dage, 'antisemiet' zijn. Als je dat bent, dan deug je helemaal nergens meer voor, dan kun je je handeltje wel inpakken als eerlijk en nuchter denkend mens, zoals je in het Amerika van de jaren vijftig kon vertrekken als je een communist was.

Volkskrantmedewerker Frank van Vree verwijst naar die problematiek in de bespreking van een boek van de conservatieve schrijver Chaim Potok, dat handelt over de 'eeuwenlange strijd van de joden om het bestaan'
Potok is een vijand van het verlichtingsdenken en hij koppelt derhalve op een zeer ongenuanceerde wijze het begrip 'jodenhaat' aan het veroordelende begrip 'antisemitisme'.
Doodrustig stelt Potok dat de satirische schrijver Voltaire een 'jodenhater' was, 'wiens haat jegens de joden die jegens de christenen verre overtrof', en hij concludeert: 'de scherpzinnige filosoof stond niet alleen in zijn virulente antisemitisme'.
Het is een emotionele aanval, die in dienst staat van onredelijk anti-indivualisme, en als zodanig is het weinig meer dan liberalenhaat: haat jegens seculiere mensen die in orthodox judaisme geen moderne bevrijdingsleer kunnen zien.


Voltaire werd geboren als FranÁois-Marie Arouet op 21 november 1694 in Parijs. In 1718 nam hij de naam Voltaire aan. Hij overleed op 30 mei 1778 in Parijs. Hij schreef essays, pamfletten, toneelstukken en vertellingen, en hij wordt beschouwd als de belangrijkste Europese auteur van de achttiende eeuw en 'de Verlichting'. Zijn spotlust en kritische pen brachten hem voortdurend in conflict met de overheid, zowel in Frankrijk als Pruisen, als in GenŤve.


Filosofen vechten voor de vrijheid van het individu. Wie spreekt over de strijd van 'de joden' om het bestaan, die toont aan dat de strijd van de enkeling hem niets interesseert. Dat is de grote tegenstelling tussen jodendom (Jeruzalem) en filosofie (Athene).
Jeruzalem staat voor ideologie - zekerheid - onderwerping aan de groep. Athene is anti-ideologie - onzekerheid - onafhankelijkheid van het individu.

Het is bedroevend dat moderne mensen zichzelf tot vertegenwoordigers van een 'ras' of 'een heilig volk' uitroepen. Want dat doet de conservatieve schrijver Potok.
Ik heb me nog nooit in mijn hele leven afgevraagd tot welk 'ras' ik wel zou behoren.
Ik spreek de Nederlandse taal en ik denk in het Nederlands en ik kan maar een paar andere talen verstaan en spreken en daarom noem ik mezelf 'Nederlander'. Dat vind ik al heel wat.
Ik ben zo individualistisch ingesteld dat ik mezelf het liefst van elk etiket zou willen distantiŽren en het ergert me bij tijden dat zoiets in de praktijk domweg niet mogelijk is.
Anti-liberale joden (mensen die de traditie boven de rationaliteit plaatsen) willen zoveel mogelijk etiketten bezitten. Ja, ze gaan in dat anti-intellectuele streven zover, dat ze etiket willen zijn! Ze zijn geen 'Nederlander', nee, ze zijn 'jood'! En dat niet alleen, nee, ze gaan verder, hoe ongelooflijk het ook mag klinken: ze zijn jood en daarom ook 'semiet', met andere woorden, het begrip 'jood' wordt tot rasaanduiding verheven, zodat je automatisch een racist bent wanneer je voor de geestelijke bevrijding van het individu vecht.

Dat is geen moraal verdedigen. Dat is de dood van de moraal...

In een democratische rechtstaat speelt het begrip 'ras' geen enkele rol. Binnen zo'n samenleving bekritiseren mensen elkaar (een net woord voor 'haten') zonder dat een priester hen met behulp van het geweten dodende begrip 'zonde' bestraft.
Rechts-conservatieve denkers willen echter niet bekritiseerd worden. Dat maakt van hen antidemocraten, voortdurend kwade wil bij anderen vooronderstellende moralisten, die zomaar onschuldige mensen op een blinde wijze gaan zitten haten.
Democratische, liberale intellectuelen zullen, wanneer ze het onderwerp jodenvervolging ter sprake brengen, die vervolging inbedden in een ruimer kader, een intellectueel kader, dat zich buiten de grenzen van de moraal plaatst. 'Wetenschap bedrijven', noemen we zoiets in een democratische rechtsstaat.
Als wetenschapper heb je het niet over 'jodenvervolging'. Nee, een wetenschapper abstraheert, een wetenschapper plaatst losse feiten binnen een theoretisch kader, een wetenschapper gebruikt de abstracte begrippen 'racisme' en 'zondebokdenken', begrippen die een kritische houding ten aanzien van iedere vorm van primitief moralistisch denken impliceren!

De begrippen 'moraal' en 'zondebok' horen bij elkaar. Zonder 'zonde' is er geen 'zondebok'.
Het is typerend voor het niveau van discussiŽren in ons land dat dit begrip, dat de essentie van de vervolgingen aanduidt, door grote groepen mensen niet wordt gehanteerd. Het wijst erop dat hier moralisten aan het werk zijn die een eerlijke en kritische wetenschappelijke benadering van de probleemstelling afwijzen.
Zulke moralisten komen aandragen met valse sentimenten in plaats van redelijke argumenten.
Zo zou je volgens Volkskrantmedewerker Martin Schouten respect moeten hebben voor joden die de uitvoering van de muziek van Wagner willen verbieden op grond van het feit dat de Nazi's er liefhebbers van waren.
Dat is natuurlijk een absurde stelling. Niet alleen moet je dan alle gedachten en voorwerpen waar Hitler van hield verbieden, maar belangrijker is dat je op die manier van kunst 'entartete' kunst maakt, met andere woorden: je maakt van jezelf de xenofobe fascist die je in de ander zegt te haten.
Dat is een primitieve, antidemocratische opstelling. Nooit mag je in een democratische rechtsstaat de wraakzucht op de stoel van de rechter plaatsen.
Wie dat wel wil doen is misschien een 'hoogstaand zedelijk wezen', maar hij is geen liberale democraat. Dat dienen we ons goed te realiseren.

Frank de Vree veroordeelt in zijn bespreking van de opvattingen van de conservatieve schrijver Chaim Potok het primitieve moralisme van mensen die hun ouderwetse, tegen de democratie gerichte opvattingen een legitiem tintje proberen te geven via het tot antisemiet uitroepen van moderne (seculiere) liberalen.
Hij valt Potok aan waar deze beweert dat het streven van liberale joden naar gelijkberechtiging, naar assimilatie, de breuk met de oude tradities en de ondermijning van de joodse gemeenschap gebaseerd waren op valse hoop en uiteindelijk alleen maar hebben geleid tot de holocaust.
"Potoks betoog", zo stelt hij, "impliceert dat er een rechtstreekse lijn loopt van de Verlichting naar de wereld die Auschwitz en Treblinka voortbracht.
Het is een gedachte die al naar voren werd gebracht vanuit orthodoxe joodse en christelijke kringen en ondersteund wordt door historici als Leon Poliakov, auteur van "De arische mythe". Tegen deze opvatting is echter nogal wat in te brengen. Het spoor van het moderne antisemitisme loopt eerder naar katholiek Oostenrijk en Polen, naar tsaristisch Rusland of het extremistisch katholicisme van de "Action Francaise" dan naar de Verlichting...
Het moderne antisemitisme ging nu juist voorbij aan die landen, waar de verlichte idealen van humanisme, universalisme, liberalisme en democratie vrijelijk konden uitkristalliseren, niet gehinderd door reactionaire en regressieve krachten."

Waaruit we de conclusie mogen trekken dat een modern mens maar beter zijn verstand kan gebruiken. Het geeft geen pas het moderne verlichtingsdenken op grond van ouderwets-moralistische geloofsopvattingen verdacht te maken.
Juist in deze tijd, waarin collectieve onverschilligheid in dienst wordt gesteld van collectivistisch traditionalisme, is het uitermate belangrijk liberalen - echte liberalen die de vrije geest boven de vrije ondernemer plaatsen - de kans te geven zichzelf te ontplooien.
Nuchter, helder, eerlijk. En, alsjeblieft.., zonder vals sentiment..


Frank van Vree (1954) is universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam, en is sinds 1998 benoemd tot bijzonder hoogleraar 'Persgeschiedenis, in het bijzonder persvrijheid', aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Van hem verscheen In de schaduw van Auschwitz en De metamorfose van een dagblad. Een journalistieke geschiedenis van de Volkskrant (Amsterdam 1996). Hij is redacteur van het tijdschrift 'Feit & fictie'.

wim duzijn, zwolle - holland