Eenling worden in een
Schijn-Democratie



Paula Ben-Gurion, Een Passieve Anarchiste
VK-blog van zaterdag 17 mei 2008 door Wim Duzijn


Toen het Paasfeest naderde zei Jezus tegen Petrus en Johannes: Ga voor ons het paasmaal bereiden, opdat we het gezamenlijk kunnen eten. Ze antwoordden: Waar wilt u, dat we het bereiden?
Hij zei: Als jullie de stad binnengaan zullen jullie een man tegenkomen die een stenen kruik met water draagt.
Volg hem in het huis waar hij binnengaat en zeg tot de heer des huizes: Waar is de zaal waar de Meester met zijn leerlingen het paasmaal kan houden? Hij zal jullie een grote zaal aanwijzen die van alles is voorzien: maak daar alles gereed... (Lucas 22, vers 7 tot 13)

Uranus: Anders dan Anders


Weten is niet vergeten

Weinig mensen weten dat aan het einde van de 19e eeuw en begin van de 20e eeuw het anarchisme een van de belangrijkste vernieuwingsbewegingen was binnen het naar verlichting verlangende, intellectuele deel van wat tegenwoordig 'het jodendom' wordt genoemd, een term die in dit artikel - waarin gesproken wordt over antireligieuze bewegingen - betekenisloos is.
Anarchisten werkten in die begintijd samen met marxisten, mensen dus die net als de grote voorman KARL MARX voor 'het jodendom', gezien als religieuze beweging, weinig belangstelling hadden. Het zionisme bestond in die tijd wel, maar speelde geen hoofdrol. Zowel de anarchisten als de marxisten waren in die pre-zionistische begintijd vijanden van het heilig en/of goddelijk verklaren van staat en volk.

In zijn manifest 'Het joodse vraagstuk' bespreekt Karl Marx de stelling van Bruno Bauer dat de oplossing van wat hij 'het jodenprobleem' noemt simpelweg gelegen is in de afschaffing van de godsdienst. Die stelling gaat volgens Marx te ver, maar hij is het er over eens dat elke binding van de staat aan welke godsdienstige levensovertuiging dan ook in strijd is met het algemene, humanistische ideaal van de bevrijding van de mens.
Het volgende fragment laat zien dat Marx een discussie - die in het rechts-moralistische wereldje van pro-IsraŽl-gelovigen ongetwijfeld 'antisemitisch' genoemd zal worden - heel gewoon vond.

Moet de godsdienst worden afgeschaft?
Karl Marx, in: Het joodse vraagstuk

De Duitse joden ambiŽren de emancipatie. Welke emancipatie? Gelijke burgerlijke en politieke rechten. Bruno Bauer antwoordt: niemand is politiek geŽmancipeerd in Duitsland. Wij zijn zelf niet vrij. Hoe moeten we jullie dan bevrijden?
Jullie joden zijn egoÔsten, als jullie een specifieke emancipatie als joden verlangen. Jullie moeten als Duitser aan de politieke emancipatie van Duitsland werken. En als mensen aan de menselijke emancipatie..
Vragen de joden de gelijkstelling met de christelijke onderdanen? Dan erkennen zij de legitimiteit van de christelijke staat, van het bewind van de algemene onderdrukking.
Waarom zijn ze ontevreden met hun speciale juk terwijl het algemene juk hen wel bevalt? Waarom moet de Duitser aandacht hebben voor de bevrijding van de joden, als de joden geen belangstelling tonen voor de bevrijding van de Duitsers?
Door zijn emancipatie van de christelijke staat te eisen, verlangt hij dat de christelijke staat afstapt van zijn godsdienstig vooroordeel. Zal de jood zijn godsdienstig vooroordeel opgeven? Heeft hij het recht van een ander die verwerping van de godsdienst te vragen?
De christelijke staat kan door zijn aard de joden niet bevrijden; maar Ė voegt Bauer er aan toe Ė de jood kan door zijn aard niet bevrijd worden. Zolang de staat christelijk en de jood joods is, zijn beide even weinig in staat die bevrijding te schenken als te ontvangen..
Tegenover de jood kan de christelijke staat zich enkel als christelijke staat gedragen... Van zijn kant kan de jood tegenover de staat slechts de houding van jood aannemen, ít is te zeggen als een vreemdeling.
Tegenover de werkelijke nationaliteit plaats hij zijn ingebeelde nationaliteit en tegenover de wet zijn denkbeeldige wet.
Hij meent het recht te hebben zich van de rest van de mensheid af te zonderen. Want als grondbeginsel neemt hij geen deel aan de historische beweging: hij wacht op een toekomst die niets gemeens heeft met de algemene toekomst van de mensheid. Want hij ziet zichzelf als een lid van het joodse volk en het joodse volk als uitverkoren...

Na een kritische analyse van de vigerende formuleringen en voorstellen tot oplossingen, stelde Bauer de kwestie van de joodse emancipatie op een nieuwe manier.
Welke is, vraagt hij zich af, de aard van de jood die moet geŽmancipeerd worden en van de christelijke staat die moet emanciperen?
Hij antwoordt met een kritiek op de joodse godsdienst, hij ontleedt de godsdienstige tegenstelling tussen jodendom en christendom, hij verheldert de essentie van de christelijke staat, en dit alles met een schrijfstijl die zowel precies als pittig en krachtig is.
En hoe lost Bauer dan het joodse vraagstuk op? Wat is het resultaat? De formulering van een vraag is haar oplossing. De kritiek van het joodse vraagstuk is het antwoord op het joodse vraagstuk. We vatten even samen:

We moeten onszelf emanciperen, voor we anderen kunnen emanciperen.
De godsdienstige tegenstelling is de meest rigide tussen de christen en de jood. Hoe een tegenstelling oplossen? Door ze onmogelijk te maken. Hoe maakt men een religieuze tegenstelling onmogelijk?
Door de godsdienst af te schaffen.
Zodra jood en christen hun wederzijdse godsdiensten zien als slechts verschillende ontwikkelingsfasen van de menselijke geest, als verschillende slangenhuiden door de geschiedenis afgeworpen, en de mens als de slang erkennen die de huid afwierp, zullen ze niet meer geconfronteerd zijn met een religieuze tegenstelling. Hun verhouding zal enkel kritisch, wetenschappelijk, dus menselijk zijn.
Wetenschap grondvest hun eenheid....

Seculiere anarchisten en seculiere Marxisten speelden een grote rol in Oost-Europa, waar zij aanvankelijk de Bolsjewstisch-Russische revolutie steunden.
Hun verwerping van nationalisme en religie is (mede) een van de oorzaken geweest van het antisemitisme dat deel ging uitmaken van contrabewegingen die het belang van religie en nationalisme centraal gingen stellen - denk aan het nationaal-socialisme, dat in het ('joods' genoemde) bolsjewisme zijn grootste vijand ging zien...
In Amerika - dat nooit een vriend is geweest van het marxisme - speelde het anarchisme binnen de uit Oost-Europa afkomstige joodse gemeenschap een grote rol, en het was daar zelfs zo dominant aanwezig dat binnen de joods-intellectuele elite in Amerika het collectivisme nooit in bijzonder hoog aanzien heeft gestaan.
Waar in Europa joden door de nazi's bolsjewisten werden genoemd, daar werden de Amerikaanse joden gezien als de ultieme vertegenwoordigers van het kapitalisme.

De keuze voor het zionisme in de jaren dertig bracht de twee aan elkaar tegengestelde bewegingen bij elkaar. Het zionisme (joods, anti-anarchistisch nationalisme) en het socialisme - twee agressieve collectivistische sociale bewegingen - hebben het MozaÔsch-profetische wetsdenken (wet in dienst stellen van onpartijdige rechtvaardigheid), waarvan het anarchisme - gezien als sociaal liberale politieke beweging - een politieke vertaling zou kunnen worden genoemd, in een positie geplaatst waarin het nauwelijks nog zichtbaar is voor een groter publiek.
Infantiele 'linkse' collectivisten en extreemrechtse machtswellustelingen (anarcho-fascisten) hebben het naar individualiteit strevende intellect naar de achtergrond verdrongen en gekozen voor zinloos machtsvertoon - een bij uitstek anti-anarchistische daad, omdat het anarchisme (gezien als co-operatieve eenlingenbeweging - gebaseerd is op twee basisprincipes:

1) benadrukken van de aan de persoon gebonden menselijke waardigheid (astrologisch: de Saturnaal-aardse, MozaÔsche kleur zwart) en:
2) ontwikkeling van het menselijke vrijheidsverlangen, gekoppeld aan een rebelse, opstandige geest (astrologisch: de Jupiteriaans-vurige Jezus-kleur purper-rood).

Uitgaande van die twee (anarchistische) basisprincipes kan nooit een maatschappij worden opgebouwd waarin de een de slaaf is van de ander (de partij, de clerus, het kapitaal, etc...)
Elke vorm van slavernij is de ontkenning van de menselijke waardigheid (het recht van elk individu een waardig leven te leiden) en de ontkenning van de vrije geest, het recht een eigen mening te verkondigen - ook als die mening in strijd is met de opvattingen van een gewetenloze priesterklasse.

Om te laten zien dat het anarchisme als sociaal-liberale vrijheidsbeweging altijd een nauwelijks geaccepteerd stiefkindje is gebleven, dat werd overheerst door collectivistische machtsdenkers, wordt hieronder een gedeelte geciteerd uit een webpagina die is gewijd aan de anarchiste Leah Feldman

"LEAH FELDMAN was een van die gewone mannen en vrouwen die zelden vermeld worden in de geschiedenisboeken, hoewel ze de ruggengraat vormden van een anarchistische beweging die jarenlang zeer invloedrijk is geweest.
Geboren in Warschau in 1899, raakte ze als schoolmeisje geÔnteresseerd in het anarchisme. Ze zei dat haar moeder haar schoenen verstopte zodat ze niet aanwezig kon zijn bij vergaderingen, die illegaal waren in Polen. Uiteindelijk verliet ze het ouderlijke huis en trok ze in bij haar zus in Londen. Terwijl ze als naaister werkte in de 'sweatshops' van East End werd ze actief lid van de Jiddisch sprekende anarchistische beweging...
"When the Russian Revolution was thought to have come about and the army was in rebellion the overwhelming majority of Russian Jewish male anarchists, joined up to return to Russia."
Leah Feldman was een van de weinige vrouwen die zich bij hen aansloot.
Net als Emma Goldman wilde zij in Rusland het anarchistische vrijheidsideaal verdedigen, tot ze ontdekte dat de bolsjewisten weinig belangstellingen hadden voor die als 'asociaal' beschouwde idealen...
"Leah left Moscow to join Makhnoís army in the Ukraine (perhaps that was when she decided she was born in Odessa), which fought into the last against Tsarism, Bolshevism, the Social Democratic oppression and foreign intervention..." (Uit: A Rebel Spirit, by Albert Meltzer)

Opvallend gegeven in de korte biografie van Meltzer is de vermelding dat een van de oprichters van de staat IsraŽl, de marxistisch georiŽnteerde David Ben-Gurion (een wat protserige naam die 'zoon van de leeuw' betekent), getrouwd was met een anarchiste, Paula Munweis (jarenlang een verpleegster in Brooklyn en het tegendeel van een strijdbaar zioniste).
David, de socialist die geen echte socialist durfde te zijn, stond met de neus vooraan binnen de Zionistische beweging. Paula daarentegen, de anarchiste die geen anarchist mocht zijn, moest genoegen nemen met een bescheiden, passieve rol...
Waarmee in zekere zin is aangetoond dat de joods-Zionistische Messias (gesymboliseerd door het naar machtsvertoon verlangende teken Leeuw dat heersen wil) en de niet aan wereldse macht gebonden Messias (de Waterman die voor anarchistische vrijheid en broederschap staat en daarom de eigenschap 'dienen' niet afwijst) altijd vreemden van elkaar zijn gebleven...
Zelfs wanneer ze met elkaar trouwen erkent de naar eer verlangende Leeuw het roemloze gelijkheidsdenken van de Waterman niet...
Hij is de grote, stralende baas. De ander een kleurloze slaaf of slavin...

Paula Munweiss & Leah Feldman
Tekst van Albert Meltzer

"Als anarchiste was Leah actief in Oost-Europa, aanvankelijk in Rusland en Ukraine, en later - na de overwinning van de bolsjewisten - in Polen. In de jaren dertig vertrok ze naar Palestina, waar ze een federatie van anarchisten in het leven riep.
Tot haar grote verrassing ontmoette ze daar haar oude vriendin Paula Green, die in Rusland onder druk was gezet om te trouwen met een atheÔstische zionist (David Green) op wie ze verliefd was. Paula wist dat hij actief was in de socialistisch-marxistische beweging, maar geloofde niet dat hij ooit deel zou uitmaken van een links-zionistische regering, zoals David niet geloofde in de mogelijkheid van de vorming van een joodse staat met anarchistische trekjes.
David Green veranderde zijn naam in Ben Gurion en werd de eerste premier van IsraŽl, een orthodox-joodse staat die marxistisch-socialistische idealen wilde verwezenlijken (onder meer via het kibboets-systeem).
Paula, die noch joods-orthodox, noch socialist was, heeft hem niet verlaten, maar ze heeft nooit samen met hem deel genomen aan openbare functies. Ze bleef nog steeds geloven in haar eigen idealen, als overtuigd, maar passief, anarchiste."
Erg geliefd was ze niet binnen de kring van linkse zionisten...:
"The whisper in Socialist-Zionist circles was that she was mad and could not be taken on an official platform.."

(Artikel uit 1993, gepubliceerd in Workers Solidarity - Irish anarchist newspaper)


Reacties

laila 17-05-2008 16:08
Boeiend.