Eenling worden in een
Schijn-Democratie



Het Systeem en W.C. Kloot van Neukema
VK-blog van maandag 19 november 2007 door Wim Duzijn



1. Een Literair Uitstapje Met Kees Fens

Termen als 'Neuk Het Systeem' (populair in de jaren 70) worden zelden in verband gebracht met zoiets zwaarwichtigs als 'DE' literatuur, een werkelijkheid die altijd, via het woordje 'de', een zekere mate van zwaarte wordt meegegeven, een laagje beton in een houten kist die is voorzien van een onverwoestbaar stalen vlechtwerk, dat niet de bedoeling heeft de makers van het literaire werk een beetje steviger te maken, want schrijvers (de serieuze tenminste..) moeten bij voorkeur zwakke en ziekelijke schooiers zijn die genoegen nemen met een fooi, maar dat als enige functie heeft datgene wat zwak en schooierig is te binden aan wat men in linkse kringen ooit 'het systeem' noemde.

Het spreekt vanzelf dat iemand die 'het systeem' wil neuken weinig op heeft met een masochistische bediendenwereld die zichzelf afzondert van het leven via het kleinburgerlijke woordje 'DE', een wereld die ooit, in een ver, vooroorlogs verleden, in het literaire blad FORUM werd omschreven als 'de wereld van de vorm', waartegen een 'vent' zich af dient te zetten.
Belangrijkste redactieleden van dat blad waren MENNO TER BRAAK en EDUARD DU PERRON, mannen die elkaar bewonderden, hoewel ze in veel opzichten absolute tegenpolen waren van elkaar.

Ter Braak zou je - vanwege zijn deftige en bij tijden zelfs onbegrijpelijke woordgebruik - 'de deftige man' kunnen noemen (hoewel zijn horoscoop geen Steenbokinvloed aanwijst, maar juist het tegendeel daarvan: sterke Watermaninvloeden, via Zon en ascendantpositie), terwijl Du Perron meer het (Plutonische) type is van 'de proleet', de vieze man die zich aangetrokken voelt tot het communisme, maar die - waarschijnlijk onder invloed van de deftig-anarchistische Ter Braak - uiteindelijk toch maar besluit niet met dat (collectivistische) viezemannengenootschap in zee te gaan.

Communisten zijn - zoals iedereen die links georienteerd is weet - geilmensen. Niet van dat softe dus, geen watjesgesmeer, maar 'echte mannen'...
Je hoeft (bij voorbeeld) maar een boek van Jan Wolkers open te slaan (Wolkers heeft in het verleden, net als de mensenvriend Harry Mulisch, zijn leven in dienst gesteld van 'de zaak van het communisme'!) en de schellen vallen van je ogen...
Niks internationale, niks geld wegschenken aan de arme zwartjes. Welnee, de piemel uit de broek en dikke wijven naaien. Dat is de ware communist - een stelling die mij dwingt te concluderen dat de fatsoenlijk geworden Mulisch hoogstwaarschijnlijk een anticommunistische oplichter is: niet geil genoeg en ook niet dapper genoeg om de geile levensfilosofie die hij in de beginjaren van de linkse revolutie uitdroeg te blijven verdedigen.
In die revolutionaire begintijd (de tijd van de door hem aangeprezen sexuele revolutie van Wilhelm Reich) ging hij er prat op dat hij gemiddeld zo'n 100 vrouwen per jaar neukte... De linkse gemeente vond het allemaal wel best.., zo van: "Onze Harry flikt het toch maar..."

Waarom communisten dat opmerkelijke feit niet gewoon toegeven - eerlijk er voor uitkomen dus dat je altijd met een dikke lul in de rode onderbroek rond loopt - heb ik nooit begrepen. Wat dat betreft zijn communisten net katholieken. Want die onderhouden ook een band met 'de wereld der duisternis' (zoals preutse calvinisten dat zo beeldend kunnen uitdrukken). Dat zie je in Amerika, waar het calvinisme 'de duivel' gebruikt om zich met behulp van zijn katholieke aanhangers op een zeer christelijke wijze te verrijken.
Miljoenen kinderen voelen zich aangerand door het katholicisme en trekken massaal op naar de gerechtshoven, niet met de bedoeling daar God, of zoiets onzinnigs als recht, te vinden, want de God van de katholieken is een viezerik, maar het grote reine en onschuldige geld, dat door honderden miljoenen katholieke gelovigen over de hele wereld bij elkander wordt geraapt en geschraapt...

Daar moest ik aan denken toen ik een stukje van Kees Fens las in de Volkskrant (april 2005) waarin hij Ter Braak en Du Perron als 'vijanden van de leukheidcultus' etaleert. Want Kees Fens is zo iemand die in een bewonderde ander nooit de gewoonheid wil zien, terwijl het toch echt zo is dat Ter Braak en Du Perron op een welhaast christelijke wijze (echt christendom is namelijk anarchisme) de geest wilden bevrijden van de kleinburgerlijke zwaarte die door hen gestalte werd gegeven via de projectie ervan in 'de vorm'.
Daarom wil ik het tekort dat Kees Fens schept in zijn Volkskrantbijdragen (nooit eens iets leuks of gewoons...) opheffen door een hele simpele aanvulling te geven middels een aantal van het net geknipte literaire bijdragen:


2. 'Persoonlijkheid enige criterium ter beoordeling kunstenaar'
Het Sienjaal over Charles Edgar Du Perron

Op 2 november 1899 werd Charles Edgar Du Perron geboren in Meester Cornelis, een buitenwijk van Batavia, in het toenmalige Nederlands Indië. In 1921 besloten zijn ouders om terug naar Europa te gaan en Eddy ging met ze mee.
In 1922 woonde hij in Montmartre, de legendarische kunstenaarswijk. De toelage van zijn ouders was ruim voldoende om eigen publicaties mee te financieren. Hij schreef vooral veel gedichten en korte verhalen, die hij publiceerde onder het pseudoniem Duco Perkens. In die jaren publiceerde hij onder pseudoniemen als Cesar Bombay en W.C. Kloot van Neukema ook in kleine oplagen bundels erotische gedichten.
Op 14 juli 1930 vroeg Du Perron aan de redactie van 'Den Gulden Winckel' of hij in dat blad een groot artikel zou kunnen publiceren over het boek Carnaval der Burgers van Menno Ter Braak. Hij noemde het 'eenvoudigweg één der allerbeste boeken uit onzen tijd'. Het lovende artikel kwam er en in de maanden daarna ontstond er een intensieve briefwisseling tussen Ter Braak en Du Perron.
December 1930 ontmoetten ze elkaar voor het eerst. Het zou het begin zijn van een hechte vriendschap.
Op 9 september 1931 vond de oprichtingsvergadering van Forum plaats..

Het ging Forum niet om de stijl (vorm) waarin de schrijver zijn verhalen verpakte, maar om wat de schrijver (vent) echt te vertellen had. Het liefst zo 'normaal' mogelijk geschreven, zonder zinloze versieringen.
Mede door het gevaar van het fascisme zou hij in de loop der jaren als kind van een bourgeois familie uit een koloniale samenleving, steeds verder naar links opschuiven.
In het anarchisme zag hij aanvankelijk geen serieus alternatief, ook al stond hij via Marsman geregeld in contact met Arthur Lehning, de belangrijkste Nederlandse anarchist.
Maar, zo schreef hij aan Marsman 'De anarchie lijkt mij veel sympathieker, maar ook oneindig zotter dan het communisme.'
Uit de briefwisseling met Ter Braak blijkt dat hij wel serieus overwoog om zich aan te sluiten bij de Vierde Internationale van Trotsky. Uiteindelijk besloot hij dat hij als vrijdenkende intellectueel veel te veel een individualist was, om zich bij een collectieve ideologie thuis te kunnen voelen. (Carl Versteeg, in: Ravage, september 2001)


3. Du Perron als pornograaf
Digitale Bibliotheek

Als vijfde, zesde, zevende en achtste deel in de reeks Erotisch Panopticum is bij de Eliance Pers van Peter Muller de verzamelde erotische poëzie van E. du Perron verschenen...
Het kostte veel zweet en tranen of misschien wel, de titel van een eerder in dezelfde reeks 'Erotisch Panopticum' verschenen deel indachtig, veel sperma en tranen voordat alles zo rond kwam: de voorbereidingen namen meer dan tien jaar in beslag...
Het resultaat, na zoveel tegenslagen, ligt er nu. Vier fraaie delen, elk van een verantwoording voorzien door Kees Lekkerkerker.

Het eerste deel De koning en zijn min, Eroties Gedicht in Veertien Zangen verscheen anoniem in 1926, in elf exemplaren.
Nog geen zeventien jaar oud was de koning,' zo begint de cyclus. Het lijkt een toespeling op Rilkes beroemde beginregel: ‘Der König ist sechzehn Jahre alt.'
Terwijl de koning bij Rilke evenwel tot zeventig telt eer hij zijn handtekening onder een doodvonnis plaatst, tekent Du Perrons koning zijn eigen doodvonnis door zeven maal achtereen zijn signatuur in een der openingen van zijn vroegere min, Maria, achter te laten. Macht en vernedering, incest en religie spelen een rol bij de rijpe weelde van veel schaamteloos vrouwenvlees die hier voor de jonge koning ligt uitgestald:
‘Hij had twintig teelballen / willen hebben om haar telkens weer, met nieuwe krachten, / met verdubbelde begeerte, te nemen, te doen smelten.'

Het kind wordt hier man, de moeder hoer... Pornografie derhalve, de enige slechte literatuur die met de goede gemeen heeft dat ze de zinnen activeert, de tijd op aangename wijze doodt en de banale laagvlakte van pieken en valkuilen voorziet.
Van de overige drie delen verscheen alleen het eerste deel al eens, in 1925, in boekvorm. Het heette toen Agatha. Een Sonnettenkrans, ‘Gedrukt in vijftien exemplaren / tot opwekking van den Bond van Slaphangers' en de auteur noemt zich W.C. Kloot van Neukema.
Dit pseudoniem geeft de toonzetting van het hele gedicht aan: met veel ‘vla', scheten en kots wordt er verslag in gedaan van een vrijpartij met ‘vette Agatha, onze keukenmeid'. ‘Ons geil lag als een meer in 't ledikant.'
Onder de titel In Memoriam Agathae is dit deel nu samen met Het lied van Vrouwe Carola en Naar ouden trant uitgebracht onder de verzameltitel Kloof tegen cylinder en onder het pseudoniem Cesar Bombay, precies zoals Du Perron ze ooit eens van plan was uit te geven. (DBNL, Digitale bibliotheek, Index van verboden werken)


4. Ter Braak & Du Perron als Liefdespaar

Wat ik met de hierboven weergegeven tekstfragmentjes bedoel te zeggen is dat ogenschijnlijk aan elkaar tegengestelde mensen (Ter Braak, de deftige, links-liberale man, en Du Perron, de eeuwig-vieze, naar bendevorming verlangende schooljongen) in staat zijn elkaar op een zodanige manier aan te vullen dat ze in staat zijn alle burgermansvooroordelen ('netjes en vies gaan niet samen') opzij te schuiven via het sluiten van een vriendschapsband die tot een van de meest hechte binnen onze niet bepaald door liefdesromantiek uitblinkende Vaderlandse literatuur kan worden gerekend.
En juist omdat de naoorlogse literatuur wordt gekenmerkt door een gebrek aan hechte vriendschapsbanden - Gerard Reve die als angstige figuur op zoek is naar 'God' en de eveneens doodsbange Hermans die Ter Braak en Du Perron afschildert als een paar zielige, latente homoseksuelen ('een homo', zo schrijft hij ergens, 'is een vent met een champagnekurk in zijn gat') - lijkt het mij goed dat simpele feit hier met enige nadruk te vermelden.


Reacties


fred van der wal interview

fred van der wal 19-11-2007 17:41
Merkwaardig dat je Hermans een doodsbange man noemt. Een slappeling als ter Braak die zelfmoord pleegt vind ik pas echt een slappeling.

fred van der wal 19-11-2007 17:44
Wie van de webloggertjes met hun kiekjes en de daarbij behorende slappe pseudo powetische lulverhalen weet wie ter Braak en du Perron waren? Het feit dat vooral de dictatoriale ter Braak tegen het surrealisme was, hetgeen werd nagebabbeld door de hele artistiekerige kliek tot ver in de jaren zestig en zijn apodictisch gelul over de "integere kunstenaar", doet me bijkans kotsen.

Wim Duzijn 20-11-2007 14:47
Tja, wie weet wie 'Fred van der Wal' is? Ter Braak's verlangen naar integriteit spreekt me meer aan dan het kille, meedogenloze opportunisme van relatief onbelangrijke mensen die alles en iedereen (zelfs zichzelf) verraden om 'belangrijk' te kunnen zijn.
Hermans geeft trouwens zelf toe dat hij het tegendeel is van een sterke man. "ANGST is het VRUCHTWATER waarin ik ben ondergedompeld".
Juist omdat hij de gevangene is van een lading angst die een mens altijd klein en onooglijk maakt schept hij een kunstenaarswereld waarin hij een soort Oud-Testamentische God der Wrake is, een goddelijk opperwezen dat de geest van andere mensen wil beheersen en domineren.
Vriendschap bestaat in die wereld niet (zoals ze in jouw sadomasochistisch internetuniversum ook niet bestaat, hoewel je in een eerlijke bui ergens vertelt dat je diep in je hart een romanticus bent). En juist daarom voel ik me aangetrokken tot het duo Ter Braak en Du Perron, waarover Hermans op enigszins neerbuigende wijze zegt dat ze wel flikkers zullen zijn geweest...

fred van der wal 23-11-2007 17:48
Hermans is niet altijd even serieus te nemen in zijn aan het existentialisme ontleende uit praken. De schrijver en de mens hoeven geen sjablonen van elkaar te zijn. Wie Hermans heeft meegemaakt weet dat hij met een strijdbaar persoon te maken had. Ik ken het werk van Hermans zeer goed en eveneens de secundaire lectuur over deze auteur en zijn tijdgenoten.
Er weten heel wat meer mensen wie Fred van der Wal is dan je voor mogelijk of wenselijk houdt, maak je geen illusies. Ik ben meer dan veertig jaar bezig in het beeldende vak.
Ik streef niet naar populariteit of oplage c.q. verkoopcijfers, of het kweken van relaties... Het zal me allemaal trouwens worst wezen. Denk aan powete Fritzi ten Harmsen, die totaal schijt had aan kommersjele activiteiten en lauwerkransen.

Wim Duzijn 24-11-2007 10:23
Het is met Hermans-exegeten als met bijbelexegeten. Het werk wordt bestudeerd vanuit een axiomatisch uitgangspunt. Anders gesteld: de gelovige wil zijn geloof bevestigd zien door het object van zijn geloof, en alles wat niet in zijn geloofsbeeld past wordt genegeerd.
Ik ben het tegendeel van de gelovige, neig meer naar het standpunt van Harry Mulisch die rustig zegt dat het werk van anderen hem eigenlijk niks interesseert.
Want zeg nu zelf: welke betekenis heeft een schilderijtje dat jij maakt voor een ander? Jij vind het leuk om te schilderen. Je bent er weken of maanden mee bezig. het is een leuke hobby en als je geluk heb krijg je er geld voor. Als het schilderij klaar is zet je het in de kast. Het heeft elke betekenis verloren voor je. Je hangt het niet aan de muur want je wilt iets nieuws maken. Je zou het dus net zo goed weg kunnen gooien omdat aleen het creatieve proces van het maken zinvol is voor jou.
Ik gun je die zinvolle activiteiten. Maar ik verwonder me er over dat mensen het afvalproduct (het schilderij dat na voltooiing zijn zin in feite verloren heeft) gaan verheffen tot 'kunst'.
Kunst verwijst naar creativiteit, zin scheppen, mensen losweken uit de sleur van het niksdoen. Maar zo een tot 'kunst' verheven brokje zinloosheid (jij gooit het weg omdat je er in creatief opzicht klaar mee bent) stimuleert een ander in het geheel niet. Het is een ding tussen andere dingen. Een dood herfstblad kan mooi zijn. Maar het blijft een nutteloos ding, ook wanneer je het droogt en in een album opbergt.
Dat is de reden waarom ik voor het NIET DE VORM MAAR DE VENT-denken kies van Ter Braak en Du Perron.
Dat die twee mensen hun eigen filosofie niet erg serieus genomen hebben (denk bijvoorbeeld aan het opnemen van de vormaanbidder Simon Vestdijk in hun naar ventisme verlangende beweging) doet niet ter zake. Waar het mij om gaat is dat een kunstenaar niet probeert andere mensen tot slaaf van 'het ding' (de vorm) te maken. Dat is wat Hermans heeft gedaan. En met die opstelling is hij het tegendeel van de mysticus GERARD REVE, die als mysticus het mystieke begrip 'verlossing' centraal stelde in zijn werk.
Verlossingsstreven is altijd creativiteit aanmoedigen en bevorderen in anderen. Vormaanbidding schept slechts slaven die geacht worden het idool te adoreren. De dood van de creativiteit dus.

fred van der wal 24-11-2007 17:28
Wim; je hebt er weer eens niets van begepen! Het werk van Hermans is veel te complex om eenduidig te interpreteren.Gerard Reve is altijd een pias geweest en een aanhanger van de vorm-kant, anders wordt iemand ook geen rooms katholiek.
Geef mij maar het meest inktzwarte calvinisme! Dat waren nog eens denkers waar die papen met hun ontuchtige lippen een punt aan kunnen zuigen en je weet hoe goed dat voelt.

Wim Duzijn 25-11-2007 11:51
Het valt met die zogenaamde complexiteit wel mee FRED.
Als puntje bij paaltje komt zijn mensen hele kleine primitieve wezentjes die als kleine inboorlingen hun eigen kleine hutje en hun eigen kleine inboorlingvrouwtje verdedigen.
Hermans relativeerde zijn werk uiteindelijk wel: "Het is een soort verslaving geworden". Met andere woorden: "Het werk moet de verveling doden". Reve zei trouwens hetzelfde: "Als ik niet kan schrijven word ik gek...", een boodschap die weinig te maken heeft met dat hoogdravende begrip 'verlossing', dat de kern van zijn mystieke werk moest worden.
Wat beide schrijvers heel goed begrepen is dat de mens de gevangene is van krachten die er op gericht zijn het eenling worden (waar het Forum-ventisme naar verwijst) te voorkomen.
Alles is gericht op niverllering en collectivisering. Dat jij daar geen oog voor hebt is niet zo vreemd. Je hebt 23 jaar lang de zeer enge en benauwende evangelische beweging gesteund. Niet bepaald een revolutionaire, anarchistische daad.

fred van der wal 16-12-2007 14:27
ik hep die Boudewijn uit de Goot ook altijd een echte W.C. kloot van Neukema de Balzac gevonden met zijn fake sjansons, die knakker kwam uit een weldoorvoed Heemsteeds VVD welstandsmiljeutje

Wim Duzijn 17-12-2007 10:04
Als jij niet kunt winnen ga je op de idiotentoer FRED, dat weten we allang.
Hoe kom je trouwens aan dat rare taaltje van je? KNAKKER dit en KNAKKER dat. Doet me denken aan ouderwetse jaren 50 stripverhalen, waarin krom pratende dectectives de meest vreemde monologen afstaken waar ik als soft jongetje geen moer van begreep.

fred van der wal 24-12-2007 12:18
Wim. Je wist het toch al: ik bèn een krom pratende detective. ik wil alleen leven in ouderwetse strip verhalen en ken alleen maar knakkers zus en knakkers zo

Wim Duzijn 24-12-2007 15:41
Het zal best wel. Ik heb als doodserieuze vent, die op zijn tijd best wel calvinistisch kan zijn, een tijdje geleden gekeken naar THE SINGING DETECTIVE (opgenomen ooit op tape en nu overgezet op DVD).
Merkwaardige combinatie van sarcastisch-nostalgische musicalelementen, schrijnende jeugdherinneringen, en een pijnlijk-realistische beschrijving van menselijke tekortkomingen die gekoppeld wordt aan de (tijdelijke) vlucht in een fantasiewereld die radicaal wordt afgebroken wanneer de hoofdpersoon inziet dat de ontkenning van de realiteit een teken van zwakte is...
Als ik jou zo hoor FRED, dan zul je dat brokje theaterkunst het toppunt van artistieke genialiteit moeten vinden....
Ik hoop maar dat ik wat dat betreft gelijk heb...